Enthousiaste leraar zorgt voor betere cijfers

Een recent grootschalig internationaal onderzoek laat zien hoe sterk de emotie van een docent doorwerkt in de klas. Wie met zichtbaar plezier lesgeeft, helpt leerlingen niet alleen aan betere resultaten, maar wakkert óók hun interesse en zelfvertrouwen aan. Dat blijkt uit onderzoek waar Scientias over berichtte.

Wat onderzoekers zagen

Voor de studie werden 679 wiskundedocenten en ruim 17.500 leerlingen gevolgd in acht landen: Chili, China, Colombia, Duitsland, Japan, Mexico, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. De onderzoekers kozen voor vergelijkbare wiskundelessen, zodat er geen appels met peren vergeleken werden. Tijdens die lessen gaven docenten aan in hoeverre zij plezier of boosheid ervaarden. Daarna werd gekeken naar toetsresultaten van leerlingen, hun vertrouwen in eigen kunnen, hun belangstelling voor het vak en hun oordeel over de kwaliteit van de les.

De onderzoekers bekeken drie onderdelen van onderwijskwaliteit, namelijk klasmanagement, de relatie tussen docent en leerling en cognitieve activering, oftewel de mate waarin leerlingen echt aan het denken worden gezet. Docenten die met meer plezier voor de klas stonden, scoorden op al die punten beter. Wie vaker boos of gefrustreerd was, liet juist lagere scores zien.

Volgens hoofdonderzoeker Marina Elena Pfeifer werken docentemoties als een kettingreactie. Een docent die ontspannen en bevlogen lesgeeft, houdt gemakkelijker orde, legt sneller contact en krijgt leerlingen eerder zover dat ze actief meedenken. Dat zie je vervolgens terug in de resultaten in de vorm van hogere prestaties, meer interesse en meer zelfvertrouwen. Omgekeerd kan irritatie de boel behoorlijk laten vastlopen. Eerst verslechtert de leskwaliteit, daarna zakken de resultaten, en vervolgens neemt de frustratie vaak alleen maar toe.

Opvallende nuance

Er zat trouwens ook een interessante kanttekening in de resultaten. Een sterk ondersteunende relatie tussen docent en leerling hing soms samen met lagere prestaties. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is het vermoedelijk niet. Leraren bieden extra steun vaak juist aan leerlingen die het moeilijk hebben. Die steun is dus niet het probleem, maar eerder een teken dat er al iets speelt.

Investeren in werkplezier, stressvermindering en ondersteuning bij emotieregulatie is geen luxe, maar gewoon verstandig onderwijsbeleid. Denk aan goede begeleiding, professionele ruimte, realistische werkdruk en gerichte ondersteuning. Soms zit kwaliteitswinst niet in een nieuw systeem, maar gewoon in een docent die weer lucht krijgt.