Maandagmiddag 26 januari zijn in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag in aanwezigheid van premier Rutte aan 106 scholen de predicaten Excellente School 2014 uitgereikt. Deze derde editie was voor staatssecretaris Sander Dekker aanleiding om onderzoek te laten doen naar de effecten van het predicaat. Dekker: ‘Scholen die meedoen aan het traject worden daardoor geïnspireerd om zich verder te verbeteren, ook scholen die het predicaat uiteindelijk niet binnen weten te halen. Deelnemende scholen trekken bovendien meer leerlingen, zelfs in krimpregio’s.’

De scholen die het predicaat dit jaar krijgen, vormen een betere afspiegeling van de schoolsoorten die er in Nederland zijn dan voorheen. Bij de eerste editie in 2012 kregen twee havo’s het predicaat, dit jaar 15. Binnen het vwo is het aandeel categorale gymnasia beter in verhouding. Waren in 2012 driekwart van de vwo’s die het predicaat kregen een zelfstandig gymnasium, nu is dat een derde. 22% van de predicaten gaat dit jaar naar scholen in het speciaal onderwijs en praktijkscholen; meer dan ooit.

Excellente school heeft niet alleen excellente leerlingen

Toch zijn er ook opvallende verschillen tussen excellente scholen en de scholen gemiddeld. Zo blijken excellente basisscholen twee keer zoveel leerlingen met grote achterstanden te hebben dan andere scholen in de buurt. Dekker: ‘Excellente scholen hoeven niet alleen excellente leerlingen te hebben. Excellentie kenmerkt zich door oog te hebben voor iedereen en daar goed naar te handelen. Vanaf de eerste editie valt op dat juist basisscholen die onder moeilijke omstandigheden werken met het predicaat de erkenning krijgen die ze verdienen.’

Jury draagt stokje over

De jury Excellente Scholen onder leiding van Fons van Wieringen draagt - zoals gepland – het stokje over. Jet de Ranitz (InHolland) geeft leiding aan een nieuwe jury, de Inspectie van het Onderwijs wordt verantwoordelijk voor de uitvoering van het traject. Deze jury zal vergelijkbare criteria hanteren als de vorige. In de toekomst kan de inspectie scholen behalve het oordeel ‘(zeer) zwak’ of ‘voldoende’ ook de beoordeling ‘goed’ geven. Het oordeel ‘excellent’ blijft voorbehouden aan een jury, maar de criteria komen wel op een logische manier in elkaars verlengde te liggen. Ook in de toekomst moet een school zichzelf aanmelden voor het predicaat.

8x Excellent

Dekker had voor Fons van Wieringen nog een bijzonder afscheidscadeau. Dekker: ‘Geen enkele school wordt natuurlijk zomaar excellent. Daar is iets extra’s voor nodig. Iets wat zich niet laat vangen in cijfers. Daarom heb ik de verhalen laten optekenen van acht excellente scholen. Acht scholen die ieder op een eigen manier tot excellent onderwijs zijn gekomen. Een buitengewoon inspirerend boekje voor iedereen met een onderwijshart.’ Ook alle deelnemende scholen kregen een exemplaar cadeau. Een digitale versie is verkrijgbaar via www.excellentescholen.nl.