Coalitie dreigt met bezuinigingen op onderwijs

De NOS meldt dat de coalitie in het uiterste geval 1,2 miljard euro wil gaan bezuinigen op de begroting van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Die mogelijkheid komt in beeld als besparingen op de sociale zekerheid onvoldoende opleveren en het kabinet geen overeenstemming bereikt over andere maatregelen. De afspraak staat in een intern document van D66, VVD en CDA.

Op de begroting bestaat nu een gat van 3 miljard euro, nadat eerder bezuinigingen op de sociale zekerheid zijn geschrapt. Vakbonden willen daardoor weer praten over hervorming van de WIA, de regeling voor arbeidsongeschiktheid. Volgens premier Jetten en minister Heinen van Financiën moeten die gesprekken uiteindelijk alsnog besparingen op uitkeringen opleveren. Lukt dat onvoldoende, dan volgen aanvullende voorstellen. Pas als het kabinet daar onderling niet uitkomt, ligt een beperking van de prijsbijstelling bij verschillende ministeries op tafel. Onderwijs draagt in dat scenario een aanzienlijk deel van de rekening.

Volgens het document waarover de NOS beschikt, zou de korting voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vanaf 2031 uitkomen op 1,2 miljard euro. De totale begroting van dat ministerie bedraagt 57 miljard euro. Ongeveer de helft van de beoogde korting op de prijsbijstelling, komt daarmee bij dit departement terecht.

Politiek gevoelige verdeling

De verdeling is niet gelijkmatig. Defensie en Justitie en Veiligheid worden bij deze ingreep ontzien; Buitenlandse Zaken hoeft nauwelijks in te leveren. Het Klimaatfonds en Energiefonds zou circa 200 miljoen euro verliezen. Voor D66 ligt de afspraak gevoelig. De partij profileert zich als onderwijspartij, maar als minister Vijlbrief van Sociale Zaken onvoldoende besparingen bereikt, kan dat de begroting van partijgenoot Letschert raken.

Welke gevolgen scholen en instellingen zouden merken, is nog niet duidelijk. Een verdeling over onderwijssectoren of concrete maatregelen wordt niet genoemd. Uitspraken over grotere klassen of minder begeleiding zijn daarom voorbarig. Ook politiek is de uitkomst onzeker. Het document is niet met de Tweede Kamer gedeeld. Voor de voorjaarsnota moet het kabinet bovendien steun vinden in beide Kamers. Voorlopig lijkt de afspraak vooral een drukmiddel om tot een akkoord met de vakbonden te komen.