Unesco heeft opnieuw alarm geslagen over de toestand van het onderwijs in Afghanistan. Volgens de VN-organisatie kunnen inmiddels 2,4 miljoen meisjes geen voortgezet onderwijs meer volgen sinds de Taliban in 2021 weer aan de macht kwamen. Als deze uitsluiting blijft bestaan, kan dat aantal tegen 2030 oplopen tot bijna 4 miljoen. Dat is niet alleen een zorgwekkend cijfer, het heeft ook een grote invloed op ontwikkelingen en toekomst.
Onderwijsverbod treft een hele generatie
Afghanistan is op dit moment het enige land ter wereld waar meisjes en vrouwen officieel worden buitengesloten van voortgezet en hoger onderwijs. Unesco noemt dat een ernstige schending van een fundamenteel recht. Hiermee verdwijnt bijna twintig jaar aan vooruitgang in het meisjesonderwijs als sneeuw voor de zon.
Toen de Taliban in augustus 2021 de macht overnamen, klonk eerst de belofte dat het bestuur gematigder zou zijn dan in de jaren 90. In de praktijk bleef daar weinig van over. In maart 2022 gingen de middelbare scholen dicht voor meisjes. Nog geen jaar later, in december 2022, volgde ook een verbod op universitair onderwijs voor vrouwen. Die maatregelen zouden tijdelijk zijn, zo werd gezegd, maar voorlopig zitten ze nog altijd potdicht.
Ook het schoolsysteem betaalt de prijs
De gevolgen stoppen niet bij de schoolpoort. Doordat vrouwelijke leerkrachten ook geen les meer mogen geven aan jongens, raakt het toch al kwetsbare onderwijssysteem verder ontregeld. Unesco verwacht dat Afghanistan in 2030 meer dan 11.000 gekwalificeerde vrouwelijke leraren tekortkomt. Daardoor komen leerlingen vaker terecht bij mannelijke docenten zonder passende opleiding, of ze krijgen simpelweg minder les.
Alsof dat nog niet genoeg is, laat ook de bredere staat van het onderwijs een somber beeld zien. Meer dan 90 procent van de 10 jarigen kan volgens Unesco niet goed lezen of zelfs een eenvoudige tekst begrijpen. Het alfabetiseringspercentage ligt op slechts 37 procent. Bovendien ontbreekt het op bijna de helft van de scholen aan basisvoorzieningen zoals schoon drinkwater, sanitaire voorzieningen en verwarming. Veel gebouwen zijn overvol, versleten of beschadigd door aardbevingen en overstromingen. Dan wordt leren wel heel veel vooral een overlevingskunst.
De maatschappelijke rekening is hoog
Unesco waarschuwt dat de gevolgen nog jarenlang voelbaar zullen zijn. Als meisjes en vrouwen structureel van onderwijs worden uitgesloten, neemt de armoede verder toe en daalt de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt. De organisatie schat dat tegen 2066 ongeveer 600.000 vrouwen daardoor buiten werk kunnen vallen. Ook groeit het risico op kindhuwelijken. Intussen loopt Afghanistan miljarden aan toekomstig inkomen mis. Onderwijs is dus niet alleen een morele kwestie, het is ook gewoon een sociaal en economisch fundament.
Oproep tot herstel
Unesco dringt aan op onmiddellijk en onvoorwaardelijk herstel van het recht op onderwijs voor meisjes en vrouwen. Dit laat opnieuw zien hoe broos onderwijskansen kunnen zijn wanneer politiek en ideologie de klas binnendringen.
Er zijn bij dit artikel nog geen reacties geplaatst