Praktijkgericht onderwijs voor havo-leerlingen komend schooljaar

Vanaf komend schooljaar krijgen alle havo-scholen de ruimte om in de bovenbouw praktijkgerichte vakken aan te bieden. Het kabinet koppelt daar vanaf 2027 een structureel bedrag van 16 miljoen euro per jaar aan. De afgelopen jaren draaide al een proef op ongeveer 300 schoollocaties, en de uitkomsten daarvan waren opvallend positief. Voor veel scholen lijkt het een logische volgende stap, omdat de havo van oudsher vooral leunt op theorie, terwijl een flink deel van de leerlingen juist baat heeft bij praktijkonderwijs, buiten de boeken om.

Meer ruimte voor motivatie en talentontwikkeling

De praktijkgerichte vakken zijn bedoeld om de aansluiting tussen het hbo en de arbeidsmarkt te verbeteren. Leerlingen werken aan echte opdrachten voor echte opdrachtgevers, zoals bedrijven, gemeenten of andere organisaties. Dus niet alleen een opdracht inleveren voor een cijfer, maar ook echt iets maken, uitdenken of organiseren dat ook buiten school betekenis heeft.

Volgens staatssecretaris Judith Tielen laten de ervaringen uit de pilot zien dat leerlingen hierdoor meer motivatie ontwikkelen en beter zicht krijgen op hun eigen talenten. Scholen zijn overigens niet verplicht om deze vakken aan te bieden, daar zit dus ruimte voor eigen afwegingen. Ze mogen kiezen voor het vak maatschappij, voor technologie, of voor allebei. Dat past ook bij de praktijk van scholen, de ene school heeft nu eenmaal andere faciliteiten, expertise en regionale partners dan de andere.

Maatschappij en technologie als keuzevak

In beide vakken staat toepassingsgericht werken centraal. Leerlingen kunnen bijvoorbeeld meedenken over een sportproject in de wijk, een duurzame verpakking ontwikkelen of een technisch ontwerp uitwerken voor een externe partij. Zulke opdrachten vragen om samenwerken, plannen, presenteren, onderzoeken en bijsturen. En dat zijn precies de vaardigheden waar vervolgopleidingen en werkgevers vaak om vragen.

Machines, materialen en passende faciliteiten kosten nu geld. Daarom trekt het kabinet structureel budget uit. Leerlingen sluiten deze praktijkgerichte vakken, net als andere schoolvakken, af met een schoolexamen. Daarmee krijgen de vakken niet het karakter van een losse proef of aardige aanvulling, maar een volwaardige plek binnen het havo onderwijs.