Het vwo-examen natuurkunde heeft maandag flink wat losgemaakt. Leerlingen spraken over een toets die lang aanvoelde, taai was om door te komen en op meerdere punten onduidelijk leek. Vooral de forse tekstblokken, de wirwar aan diagrammen en een onderdeel over sterrenkunde bleken voor veel kandidaten een struikelblok. Dat beeld komt inmiddels uit meerdere reacties naar voren.
Volgens het Landelijk Aktie Komitee Scholieren kwamen er alleen al over dit examen meer dan 11.000 klachten binnen. Daarmee was natuurkunde op maandag met afstand het vak waar de meeste onvrede over was. De totale klachtenteller van de lopende examenperiode stond op dag twee op bijna 95.000 meldingen.
Leerlingen liepen vast op opzet en omvang
In de reacties van scholieren keren een paar punten telkens terug. Allereerst de lengte. Veel leerlingen hadden het gevoel voortdurend achter de klok aan te lopen. Er moest veel gelezen worden, meer dan ze bij natuurkunde hadden verwacht, en de diagrammen vroegen ook nog eens om extra uitzoekwerk. Voor sommigen voelde het examen daardoor eerder als een combinatie van begrijpend lezen en puzzelen dan als een toets waarin natuurkundig inzicht centraal stond.
Sterrenkunde sprong eruit
Vooral het onderdeel over sterrenkunde riep frustraties op. Leerlingen noemden dat deel ingewikkeld en lastig te doorgronden in de vraagstelling. Ze herkenden het type opgaven niet altijd uit de voorbereiding of uit oefenexamens.
De eerste reacties vanuit vakdocenten laten een genuanceerd beeld zien. De natuurkundige redeneringen zelf waren niet buitensporig ingewikkeld, zo klinkt het, maar de context waarin die waren verpakt maakte het examen zwaar. Sommige vragen waren bovendien vrij open geformuleerd, waardoor niet direct duidelijk was welke denkroute precies werd verwacht. Bij tenminste één opgave leeft zelfs de gedachte dat meerdere uitwerkingen verdedigbaar zijn. Dat kan later, heel misschien, nog een rol spelen bij het correctievoorschrift.
Of deze golf aan klachten gevolgen krijgt voor normering of beoordeling, valt nu nog niet te zeggen. Toch legt deze situatie wel een gevoelig punt bloot. Een centraal examen mag best uitdagen, graag zelfs, maar moet leerlingen niet onnodig laten verdwalen in taal, context of vaagte. Juist bij een vak als natuurkunde hoort de vraag helder te zijn, zodat zichtbaar wordt wat een leerling daadwerkelijk kan. Dat lijkt hier, af en toe, uit beeld te zijn geraakt.
Er zijn bij dit artikel nog geen reacties geplaatst