Leerlingen en studenten hebben te maken met systemen van de school, zoals de elo, omdat het moet. Logisch, want de school moet voldoen aan eisen voor accreditatie, heeft bewaarplicht, enz. We noemen dit formele leeromgevingen.

Als leerlingen onderling communiceren zullen ze eerder gebruik maken van een Facebook-, of een What’s-app-groep. Ook als het gaat om opdrachten voor de school of vragen over huiswerk. Ook hier vindt leren plaats, maar in wat je een informele leeromgeving kunt noemen.

Nu vragen verschillende activiteiten om verschillende middelen. Wil je iemand direct bereiken dan ligt mobiele communicatie eerder voor de hand dan een bericht achterlaten in een elo. En wil je een hele groep direct bereiken dan biedt What’s app eerder uitkomst dan een massa e-mail. Voor het inleveren van je werkstuk is dit dan weer wat minder geschikt.

Deze mix van omgevingen biedt veel kansen om het leren beter te laten aansluiten op de wereld van vandaag. Dit lichtte Michael van Wetering van Kennisnet toe aan de hand van deze prezi tijdens de Masterclass ‘Overal leren’ op 27 februari bij Iselinge Hogeschool.

Helaas zien we in de praktijk nog veel voorbeelden van een starre aanpak. Scholen die leerlingen dwingen om alles binnen een systeem te doen, wat de motivatie vaak niet ten goede komt. Dit was ook een persoonlijke frustratie van Niels Roos, student Business, IT en Management aan de Haagse Hogeschool. Zijn visie is een leeromgeving te creëren die beter aansluit op de belevingswereld van studenten en hij heeft daarvoor een eigen bedrijf Simulise opgericht. Hieronder de presentatie van Niels.

De visie van Niels sloot precies aan op het onderwijsvraagstuk over studentportfolio’s waar studieloopbaanbegeleider Nancy van Maanen van Hogeschool Iselinge tegenaan liep. Enerzijds wil je als pabo je studenten leren hoe een goed portfolio te maken en wil je dit als opleiding ook formeel beoordelen. Anderzijds is een portfolio een middel voor studenten om zichzelf als leerkracht te presenteren en wil je studenten stimuleren om hier zelf wat van te maken. Dit laatste kwam met name niet van de grond bij Iselinge. Er lag teveel nadruk op wat moet vanuit de school en er waren te weinig mogelijkheden in de huidige elo om als student zelf wat van je portfolio te maken en dit ook in de informele omgeving te delen. Zie ook de presentatie van Nancy van Maanen.

Samen met Niels is en Kennisnet is er in het project Het Leren van de Toekomst geëxperimenteerd met een omgeving waarin studenten hun portfolio’s opzetten in een WordPress blog. Daarbij werden er badges ontwikkeld om studenten te stimuleren met hun portfolio aan de slag te gaan en is er een community opgezet waarin de nieuwe blogsposts van studenten verschijnen en ze eenvoudig kunnen communiceren met elkaar en met de begeleiders.

Studente Elise klein Baltink liet vervolgens haar portfolio zien aan het publiek. Een praktisch voorbeeld van integratie van formele en informele leeromgevingen.

Tot slot zijn de deelnemers in een korte workshop met elkaar gaan nadenken over de inzet en balans van formele en informele leeromgevingen in de eigen instelling. Bekijk enkele resultaten daaruit.

Het was veel deelnemers duidelijk dat er meer nagedacht kan en moet worden over de inzet van informele en formele systemen in het onderwijs en de juiste balans daartussen.