Flipped classroom leeft in het onderwijs. Kort gezegd gaat het hierbij om het omdraaien van de klassikale instructie en het individuele huiswerk. In het algemeen wordt de klassikale instructie als video beschikbaar gesteld. Zo is er meer lestijd beschikbaar voor het beantwoorden van vragen, individuele aandacht en verdieping. Flipping the Classroom kan bijdragen aan gedifferentieerd onderwijs en maakt het voor leerlingen mogelijk om instructie te krijgen op hun eigen tempo en tijdstip met de inzet van activerende didactiek.

Learning Analytics is een ontwikkeling waarbij op basis van grote hoeveelheden data gegenereerd door bijvoorbeeld het gebruik van digitaal leermateriaal analyses worden gedaan, die uiteindelijk moeten leiden tot inzicht voor en adviezen aan leerlingen en docenten. Een advies aan de docent bijvoorbeeld dat een bepaalde groep leerlingen een stukje stof niet begrijpt. Of een advies geven om ook eens naar dit leermateriaal te kijken als blijkt dat de leerling de stof al begrijpt.

Learning Analytics is nog sterk in ontwikkeling. In een serie van blogposts zoeken we naar de relatie tussen deze twee ontwikkelingen. Voor deze blog interviewde ik Frans Droog, docent aan het Wolfert Lyceum in Bergschenhoek, over de relatie tussen deze twee onderwerpen.



Hoe zet je flipped classroom op dit moment in?

"Het afgelopen jaar heb ik het ingezet in klas met het vak wiskunde. Alle klassikale instructie doen we daar niet in de les zelf maar met behulp van zelfgemaakte filmpjes. Het belangrijkste gevolg daarvan is dat er in de les veel meer interactie is met de leerlingen. In vergelijking met paralelgroep hebben deze leerlingen iets betere resultaten."

"Het kost niet zoveel tijd om de filmpjes te maken en het vrij simpel om te doen. De tijd tijdens de les is veel effectiever. Leerlingen kiezen er ook zelf voor om de filmpjes te kijken, nogmaals te kijken of niet te kijken als ze het niet nodig vinden."

Lees hier meer over de ervaringen van Frans met flipped classroom.

En hier kan je meer lezen over hoe een leerling van Frans het werken op deze manier ervaren.

In hoeverre pas je nu al dingen toe die lijken op learning analytics bij de inzet van het flipped classroom concept?

"Met een groep leerlingen in het 3e leerjaar werken we nu zonder boek. Opdrachten leveren ze digitaal in. Ze moeten dit voor een bepaalde datum en tijd inleveren. Leerlingen die vaak te laat inleveren zijn meestal de leerlingen waarvan ik al het gevoel heb dat ze achter lopen. Dit soort gegevens kunnen daar een bevestiging voor leveren."

"Bij sommige filmpjes voeg ik ook vragen toe die de leerlingen na het kijken van de filmpjes moeten beantwoorden. Ze kunnen dan bijvoorbeeld aangeven welke termen ze snapten, en welke ze niet snapten. En waar ze graag meer over zouden willen weten. Deze informatie kan ik dan gebruiken om tijdens de lesuren op in te spelen."

Wat denk je dat learning analytics zou kunnen bijdragen bij een flipped classroom?

"Wat handig zou zijn is als analyses worden gedaan over de manier waarop leerlingen de filmpjes kijken. Bijvoorbeeld door middels zo'n systeem aan te kunnen geven waar leerlingen afhaken. Met behulp van deze informatie zou ik de filmpjes gericht kunnen aanpassen"

"Of door het te koppelen aan toetsen. Een learning analytics systeem zou kunnen helpen door een automatisch onderscheid kunnen maken tussen reproductie en inzicht. Begrijpt de leerling het echt of past die alleen maar steeds een kunstje toe zonder echt inzicht te hebben in de werking?"

"Leerlingen besteden ook redelijk veel tijd in het computerlokaal. Je kunt echter niet altijd zien of ze echt bezig zijn. Met behulp van data zou je een gesprek kunnen aan gaan met een leerling over waarom die misschien niet de tijd besteed waar die voor bedoelt is. "

Zie je ook mogelijk negatieve kanten aan de inzet van learning analytics, in het algemeen of in combinatie met een flipped classroom?

"Dergelijke technologieën kunnen heel veel getallen genereren of basis van wat leerlingen doen, maar de kunst is om het goed te interpreteren. Daarnaast zou het niet als soort vervanging moeten dienen voor persoonlijk contact."

"De informatie die uit zo'n systeem komt moet je goed kunnen verwerken. Er moet geen overvloed van data zijn, maar alleen die dingen tonen die voor de docent nodig zijn en duidelijk interpretabel."

"Een learning analytics systeem zou ook allerlei informatie over docenten kunnen opleveren. Docenten laten niet altijd graag in hun klas kijken. Een manager zou informatie uit een systeem kunnen gebruiken om te zeggen 'dit doe je slecht, je moet weg'. Liever zie ik dat het gebruikt wordt om tegen een docent te kunnen zeggen 'dit doe je goed, dit zou beter kunnen'. Voor een individuele docent kan dit mogelijk nadelig uitpakken, maar uiteindelijk kan het onderwijs er in het algemeen beter door worden. Je moet het zien als een hulpmiddel om een gesprek te starten of te ondersteunen."

Het flipped classroom maakt gebruik van bestaande technologie en middelen die redelijk laagdrempelig zijn om in te zetten. In hoeverre zou learning analytics naar jouw idee deze laagdrempeligheid kunnen ondermijnen?

"Ik zou het zien als een volgende stap, het ondermijnt het concept niet. Mensen die bereid zijn om nieuwe technologieën te gebruiken zullen hier wel mee uit de voeten kunnen. Voor een docent is wel belangrijk dat het er niet al te technologisch uitziet zodat hij makkelijk kan vinden wat er te vinden is."