Scholen geven vanaf dit schooljaar meer ruimte aan de thuistaal van leerlingen

Vanaf dit schooljaar moeten scholen bewuster omgaan met de taal die leerlingen thuis spreken. Dat meld de NOS. Het gaat om talen als Turks, Arabisch, Pools en Spaans, maar ook om streektalen zoals Twents of Fries. Die koerswijziging past in de nieuwe kerndoelen voor het onderwijs, waarin meertaligheid niet langer vooral als hindernis wordt gezien, maar juist ook als steun bij het leren.

Meer ruimte voor thuistaal in de klas

Leerlingen begrijpen lesstof vaak beter wanneer zij ingewikkelde onderwerpen eerst kort kunnen bespreken in de taal die zij het best beheersen. Volgens de Onderwijsraad kan dat niet alleen helpen bij taalverwerving, maar ook bij betrokkenheid, begrip en zelfvertrouwen.

Jarenlang was op veel scholen de regel: op school spreek je Nederlands. Daar zat een duidelijke gedachte achter, want men ging ervan uit dat volledige onderdompeling in het Nederlands het leerproces zou versnellen. Inmiddels kijken taaldeskundigen daar anders naar. Wie een stevige basis heeft in de taal die thuis wordt gesproken, bouwt vaak gemakkelijker verder aan andere talen, dus ook aan het Nederlands.

Wat betekent dit concreet voor scholen

In de praktijk betekent het niet dat scholen voortaan complete lessen in andere talen moeten aanbieden. Wel kunnen leerlingen bij lastige opdrachten bijvoorbeeld eerst in hun thuistaal overleggen, aantekeningen maken of een uitleg voorbereiden. Daarna sluiten zij weer aan bij de les in het Nederlands. Juist die tussenstap kan ervoor zorgen dat de inhoud beter landt.

Toch wordt de nieuwe lijn niet overal met open armen ontvangen. Sommige docenten vragen zich af hoe werkbaar dit is in een volle klas, zeker wanneer leraren de betreffende talen zelf niet spreken. Ook leeft de zorg dat opnieuw extra verwachtingen op het bord van de docent terechtkomen. Daar komt bij dat de discussie plaatsvindt op een moment waarop de taalvaardigheid van Nederlandse leerlingen al zwaar onder druk staat.

Tot 2031 tijd voor verdere uitwerking

Scholen hoeven niet van vandaag op morgen alles om te gooien. Zij krijgen tot 2031 de tijd om de nieuwe kerndoelen volledig in hun onderwijs te verwerken. Voorlopig mogen scholen nog zelf bepalen hoe zij de thuistaal van leerlingen een plek geven in hun aanbod. Daarmee blijft ruimte voor eigen keuzes, waardoor in de praktijk ongetwijfeld grote verschillen tussen scholen zullen ontstaan.