Meivakantie van start? Niet voor iedereen

Voor de ene leerling is de tas al in een hoek beland, voor de andere begint de schooldag deze week nog gewoon om half negen. Dat is voor veel gezinnen erg onhandig, zeker wanneer kinderen op verschillende scholen zitten, of wanneer ouders zelf in het onderwijs werken, levert de meivakantie misschien eerder een planningspuzzel op dan een rustige tussenpauze. De oorzaak ligt niet in een fout van scholen, maar in de manier waarop de vakantiedata in Nederland zijn geregeld.

Één vaste week vakantie

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap stelt jaarlijks voor het primair en voortgezet onderwijs drie vakanties vast, de zomervakantie, de kerstvakantie en één verplichte week meivakantie. Voor 2026 loopt die vaste periode van 25 april tot en met 3 mei. Daarnaast is er ruimte voor een extra week, maar daarvoor gelden alleen adviesdata. Scholen mogen dus, met instemming van de medezeggenschapsraad, kiezen of zij die tweede week ervoor of erna plannen. Mbo instellingen, hogescholen en universiteiten regelen hun vakanties overigens helemaal zelf.

Waarom scholen verschillende keuzes maken

In het voortgezet onderwijs speelt de examenplanning een grote rol. Scholen willen voorkomen dat leerlingen na een lange onderbreking meteen het Centraal Eindexamen inrollen, alsof iemand zonder warming up een sprint moet trekken. Daarom plaatsen veel vo scholen roostervrije dagen liever vóór de centrale meivakantieweek. In het basisonderwijs gebeurt vaak het omgekeerde. Daar kiezen scholen juist regelmatig voor een extra week ná de vaste vakantie, mede omdat dat voor ouders praktisch kan uitpakken met vrije dagen rond Koningsdag en Bevrijdingsdag.

Voor gezinnen is het vaak flink schipperen

Gezinnen met kinderen in zowel het basis als het voortgezet onderwijs hebben soms maar één gezamenlijke vakantieweek, terwijl de totale vrije periode kan oplopen tot twee of zelfs drie weken. Dat vraagt opvang, afstemming en nogal wat improvisatie. Ouders die niet flexibel kunnen werken, zitten dan al snel klem. Ook binnen het basisonderwijs ontstaan verschillen tussen scholen onderling, wat de organisatie thuis er niet gemakkelijker op maakt. Belangenorganisatie Ouders & Onderwijs noemt die versnippering al jaren een logistieke puzzel.

Landelijke oplossing, of toch niet?

Een tweede verplicht vastgestelde week meivakantie wordt geregeld genoemd als oplossing. Ouderorganisaties zien voordelen in meer afstemming, maar middelbare scholen vrezen tijdsdruk richting de examens. De toeristische sector heeft juist belang bij spreiding, omdat niet iedereen dan tegelijk op pad gaat. Uit eerdere raadplegingen van het ministerie blijkt dan ook dat de meivakantie breed als knelpunt wordt ervaren, maar dat de belangen per sector nogal uiteenlopen. Kortom, iedereen wil rust, alleen niet per se op exact hetzelfde moment.

Overigens roept zelfs de term meivakantie af en toe vragen op, omdat een deel van die vakantie gewoon in april valt. Toch lijkt bijna niemand daar echt wakker van te liggen. Suggesties als lentevakantie, Koningsvakantie of zelfs tulpvakantie doken wel op, maar de naam zelf is niet het echte probleem. De planning is dat wel.