Onderzoek: wat wordt als goed onderwijs ervaren?

Goed onderwijs wordt op scholen nog vaak langs de meetlat van resultaten gelegd, maar ouders en leerlingen blijken het plaatje een stuk breder te bekijken. Dat komt naar voren uit de landelijke benchmark 2026, gebaseerd op de ervaringen van ruim 64.000 leerlingen en 49.000 ouders in het primair en voortgezet onderwijs. De boodschap is vrij helder: goed onderwijs gaat óók, en soms zelfs vooral, over veiligheid, sfeer, betrokken leraren en goede communicatie.

Veiligheid eerst

In zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs noemen ouders en leerlingen een veilige schoolomgeving als een kernelement van kwaliteit. Niet vreemd natuurlijk, een kind leert nu eenmaal lastig als het zich niet op zijn gemak voelt. Daarnaast weegt de sfeer in de klas zwaar mee. Een school kan op papier alles op orde hebben, maar als de dagelijkse omgang stroef, kil of onveilig aanvoelt, verdampt een groot deel van die kwaliteit in de praktijk.

De docent maakt het verschil

Ook dat is een duidelijke uitkomst. Leerlingen noemen dezelfde punten, namelijk duidelijke uitleg, eerlijke behandeling en behulpzame leraren en docenten die hen serieus nemen. In het voortgezet onderwijs komt daar respectvolle bejegening nog nadrukkelijker bij. Ouders kijken er weer iets anders naar, maar ook zij hechten sterk aan de kwaliteit van de leraar of docent. Vakmanschap telt, maar relationele kwaliteit telt net zo hard mee. Anders gezegd, een docent moet niet alleen iets kennen, maar ook iemand voor een leerling kunnen zijn. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, toch laat de benchmark zien dat precies dáár veel waardering, of irritatie, ontstaat.

Ouders willen meer dan cijfers op een scherm

Voor ouders draait goed onderwijs om ontwikkeling in brede zin. Natuurlijk kijken zij naar leerprestaties en voortgang, maar tegelijk vinden zij het welzijn van hun kind, goede begeleiding en heldere communicatie minstens zo belangrijk. Wat gaat goed? Waar zit zorg? Wat mag thuis verwacht worden? Zulke vragen vragen om duidelijke antwoorden. Scholen die daarin consequent en begrijpelijk communiceren, bouwen vertrouwen op.

Scholen richten hun kwaliteitsverhaal geregeld op resultaten, uitstroom en prestaties. Ouders en leerlingen leggen vaker accenten bij sfeer, persoonlijke aandacht, begeleiding en contact. Dit betekent dat scholen soms prioriteiten uitdragen die maar deels aansluiten bij de beleving van gezinnen.

De landelijke benchmark helpt scholen hun eigen uitkomsten te vergelijken met landelijke gemiddelden in po en vo. Daarmee wordt zichtbaar waar een school sterk staat en waar nog werk aan de winkel is. Voor schoolleiders, kwaliteitsmedewerkers en teams biedt dat waardevolle informatie, niet alleen voor beleidsstukken, maar ook voor de dagelijkse praktijk op school.