Onderwijsraad pleit voor weloverwogen taalbeleid

Opleidingen in het hoger onderwijs kiezen steeds vaker voor Engelstalig onderwijs. Dit heeft te maken met de toegenomen mobiliteit van studenten en met de eisen van de arbeidsmarkt. Aan Engelstalig onderwijs zouden meer kwaliteitseisen gesteld moeten worden: docenten dienen de taal aantoonbaar goed te beheersen en studenten moeten kunnen laten zien dat zij in staat zijn het onderwijs op niveau te volgen. Buitenlandse studenten en docenten die langer dan een jaar in Nederland hoger onderwijs volgen of geven, moeten voldoende gelegenheid krijgen om zich de Nederlandse taal en cultuur eigen te maken. Dat stelt de Onderwijsraad in zijn advies Weloverwogen gebruik van Engels in het hoger onderwijs, dat hij vandaag presenteert aan de Eerste Kamer.

Het hoger onderwijs heeft een belangrijke rol te vervullen in het versterken van de taalvaardigheid van zijn studenten. Zo mag van hoger opgeleiden worden verwacht dat zij beschikken over uitstekende mondelinge en schriftelijke vaardigheden in de Nederlandse taal. Tegelijkertijd vindt in het hoger onderwijs internationalisering plaats, en neemt daarmee de aandacht voor vreemde talen toe. In de bachelor en in de master worden steeds vaker (delen van) opleidingen in een vreemde taal verzorgd. Vaak is dat Engels, maar in grensgebieden soms ook Duits of Frans. Dit kan een aanzuigende werking hebben op nieuwe studenten. In dat kader adviseert de raad de overheid met andere landen afspraken te maken over een gezamenlijk financieringsstelsel.


Weloverwogen taalbeleid als uitgangspunt voor instellingen

De Onderwijsraad pleit ervoor dat instellingen een visie op hun taalbeleid ontwikkelen om zo een weloverwogen keuze te kunnen maken voor de taal waarin opleidingen, of delen daarvan, worden verzorgd. Deze keuze kan voor de bachelor anders uitvallen dan voor de master, en voor opleidingen in het hoger beroepsonderwijs anders dan voor universitaire opleidingen. Het is belangrijk dat instellingen hun afwegingen helder communiceren zodat studenten bewuster kunnen kiezen tussen opleidingen.


Borg de kwaliteit van het Engelstalig onderwijs via accreditatiekader en bko

De raad stelt voor de kwaliteit van het Engelstalig onderwijs te waarborgen door deze expliciet onderdeel te laten uitmaken van het accreditatiekader. Het doceren aan een (deels) Engelstalige opleiding vraagt om een taalvaardige docent met de didactische vaardigheden en het vermogen om aan een heterogene groep studenten les te geven. De Onderwijsraad stelt dat het noodzakelijk is dat docenten die in het Engelstalig onderwijs worden ingezet voldoen aan taaleisen die worden vastgelegd in de basis kwalificatie onderwijs.


Bewaak het startniveau Engels van (internationale) studenten

Studenten die voor een (deels) Engelstalige opleiding kiezen dienen de taal in voldoende mate te beheersen om onderwijs op niveau te kunnen volgen. Referentieniveaus voor Engels in het voortgezet onderwijs zijn daarvoor belangrijk. De Onderwijsraad vindt dat gelijke eisen moeten worden gesteld aan Nederlandse en buitenlandse studenten. Het afnemen van een taaltoets om het niveau van aankomende studenten vast te stellen acht de raad daarom gerechtvaardigd.



Laat buitenlandse studenten kennis maken met Nederlandse taal en cultuur

Buitenlandse studenten en docenten die langer dan een jaar in Nederland hoger onderwijs volgen of geven, zouden voldoende gelegenheid moeten krijgen om zich de Nederlandse taal en cultuur eigen te maken. Instellingen dienen dit te bevorderen, bijvoorbeeld door de opleiding te starten met een kennismakingprogramma in de vorm van een 'summerschool'. Wanneer buitenlandse studenten en docenten zich tijdens hun verblijf verbonden weten met de samenleving, neemt de kans toe dat zij hun talenten en kennis voor langere tijd willen inzetten voor de Nederlandse (kennis)economie.

Het advies Weloverwogen gebruik van Engels in het hoger onderwijs de samenvatting en het persbericht staan op http://www.onderwijsraad.nl/.