In het basis en speciaal onderwijs is veel onrust over de invoering van de veertigurige werkweek in augustus. Minder werkdruk? Juffen en meesters zien juist meer werk op zich afkomen. Volgens AOb-bestuurder José Muijres rommelt een deel van de werkgevers met de cao-plannen.

‘Werkdruk in het onderwijs verminderen door mensen meer te laten werken. En dan vooral in schoolvakanties. Wie bedenkt er nu in hemelsnaam dat daarmee de werkdruk wordt verminderd?’ Een briefschrijver maakt zich kwaad over de cao. Was dit de bedoeling? Nee, dus. In het hele land loopt het storm bij voorlichtingsbijeenkomsten. Hoe moet dat met die veertigurige werkweek? AOb-bestuurder José Muijres signaleert dat een deel van de scholen misbruik maakt van de afspraken. “Zij proberen met minder personeel meer te doen. Werkgeversorganisatie PO-raad zegt ook dat dat niet de bedoeling is. Ik hoop dat zij hun leden erop aanspreken als er scholen misbruik proberen te maken van de cao-afspraken.” Hoe zit het dan wel? Vijf misverstanden van werkgevers, met de juiste uitleg erbij.

Stikken of slikken
De AOb merkt dat werkgevers soms over de keuze voor het basismodel of het overlegmodel niet praten met de personeelsgeleding in de medezeggenschapsraad. Het is slikken of stikken, directies willen dat de medezeggenschapsraad tekent bij het kruisje voor het overlegmodel. Het overlegmodel vindt de AOb een prima keuze, als er echt sprake is van een dialoog met de werkgever. Lukt dat niet, dan kan de personeelsgeleding van de medezeggenschapsraad (PMR) gewoon zelf kiezen voor het basismodel met vast omschreven afspraken. Mobiliseer dus de PMR.

Overlegmodel
Als er gekozen wordt voor het overlegmodel betekent het dat de werkgever met het team én alle personeelsleden afzonderlijk afspraken moet maken over hun inzet. Het is niet de bedoeling dat er afgeweken wordt van een gemiddelde lestaak voor leraren van 930 uur. Wanneer de ene leerkracht best meer lessen wil, betekent dat voor hem of haar minder andere taken. En iemand anders krijgt dan mínder lessen en méér andere taken. Die verdeling moet ook in overleg met het team plaatsvinden en kan niet van bovenaf opgelegd worden. Volgens de AOb zijn er slechte werkgevers die proberen om de kosten te drukken door iedereen vol te stoppen met lessen.

Werktijdfactor misbruikt
De huidige werktijdfactor met vier cijfers achter de komma wordt omgezet in uren. Dat mag niet leiden tot minder werktijd en salaris op de eigen school. Dat is zo afgesproken. Er komen bij de AOb geluiden binnen dat verschillende werkgevers de afronding gebruiken om mensen deels in een invalpool te plaatsen of op een andere school ‘omdat er uren over zijn’. In de cao is duidelijk afgesproken dat de werktijdfactor neutraal wordt omgezet in uren.

Verplicht op school
Werkgevers lijken met de nieuwe cao ook personeel te willen dwingen om al hun uren op school door te brengen. Dus bij een fulltime baan veertig uur aanwezig. Dat is nergens zo afgesproken. Wie ’s avonds nakijkwerk doet, werkt. Dat zijn uren die meetellen. Zo kan je een werkweek volmaken met maandag 9 uur, dinsdag 9 uur, woensdag 6, donderdag 8 en vrijdag 8. Nergens staat dat al die tijd op school doorgebracht moet worden. Voorbereiden, nakijken, andere taken, dat kan ook thuis gebeuren. Juist die ‘regelruimte’ om het werk te doen, moet blijven.

Terugroepen en overwerk
In de werktijdfactor zaten door de cijfers achter de komma allerlei duizendsten momenten die samen maakten dat je ‘teruggeroepen’ kon worden op dagen dat je niet werkt of in de vakantie. Sommige werkgevers roosteren dat vast in, voor verplichte vergaderingen of studiedagen die niet op een reguliere werkdag vallen. Leraren gebruikten die ‘overgebleven tijd’ vaak zelf om bijvoorbeeld ’s avonds te werken. Dat kan nog steeds, maar is vanaf 40 uur overwerk en moet gewoon gecompenseerd worden in vrije tijd.