Staatssecretaris Dekker van onderwijs wil dat de kritiek op toetsen in het basisonderwijs ophoudt. "Ten onrechte wordt een spookbeeld gecre-eerd dat het basisonderwijs een afrekencultuur kent. Dat is niet bevorderlijk", zegt hij vandaag in Trouw.

Dinsdag begint voor 164.500 achtstegroepers op basisscholen in heel Nederland weer de Citotoets. Die meet hoe goed ze zijn in taal, rekenen en studievaardigheden. De eindtoets wordt voor het laatst in februari gemaakt. Vanaf volgend jaar is de test, die dan verplicht is voor alle scholen, in april. Daardoor wint de mening van de leerkracht over de leerlingen aan kracht. Dekker: "Ik vind het een slechte ontwikkeling dat er scholen voor voortgezet onderwijs zijn die zeggen: hier kom je alleen binnen met een Citoscore van zus- en zoveel. Daar moeten we echt vanaf."

Die houding van middelbare scholen heeft er volgens Dekker toe geleid dat kinderen en vooral ouders de Citotoets beschouwen als een soort eindexamen van de basisschool, met enorme nervositeit tot gevolg. "Hele families moeten aan de pillen", dramatiseerde D66-Kamerlid Paul van Meenen eerder die situatie. Diens partij is voor 'toetsvrij onderwijs'. Maar ook het CDA, in het vorige kabinet nog voor diverse toetsen, is nu sceptisch. Kamerlid Rog heeft het over 'doorgeslagen toetsgekte'.

Ranglijstjes
"Die houding in de Kamer heeft me dan ook zeer verbaasd", zegt Dekker. "Ik vind het ook uitermate zorgelijk. Het is funest voor het onderwijs als de Tweede Kamer elke drie, vier jaar op zulke fundamentele dingen de koers wil bijstellen." De oorzaak van de toegenomen weerzin ligt volgens Dekker in angst. "Er is in het onderwijs enorme vrees voor openheid. Ik ben daar juist erg voor. Niet om scholen op af te rekenen. Ik ben niet voor die ranglijstjes. Ik wil inzichtelijk maken: hoe gaat het nou met een school? Waar kan die zich verbeteren?"

"Als je jaarlijks miljarden in het basisonderwijs investeert, hebben wij, maar ook de Tweede Kamer en ouders het recht om te weten: gaat het goed? Dat meet je alleen maar af aan wat leerlingen opsteken, aan wat ze geleerd hebben."