Grootschalige onderwijsvernieuwingen hebben in het verleden niet altijd tot de verwachte resultaten geleid. Op verzoek van de Tweede Kamer adviseert de Onderwijsraad daarom over de vraag hoe de bestaande onderwijspraktijk stapsgewijs kan worden verbeterd. "Er is een grote kloof tussen onderzoek en onderwijspraktijk waar te nemen. Scholen maken veel te weinig gebruik van onderzoeksresultaten bij de verbetering van hun onderwijs; onderzoekers richten zich onvoldoende op vragen die spelen in de praktijk", concludeert Geert ten Dam, voorzitter van de Onderwijsraad. De raad adviseert daarom de vorming van universitaire onderwijscentra (UOC) te stimuleren. Scholen, universiteit(en), hogescholen en onderwijsontwikkelaars kunnen door samen te werken in een netwerk maximaal profiteren van elkaars kennis en kunde en zo de kwaliteit van het onderwijs verhogen. Het advies Ruim baan voor stapsgewijze verbeteringen is vandaag gepresenteerd aan de Tweede Kamer.

Universitair onderwijscentrum: verbinding onderzoek en onderwijspraktijk

In een UOC werken scholen samen met onderzoekers, lectoren en lerarenopleidingen, en ontwikkelen zij samen kennis om het onderwijs te verbeteren. De aanleiding kan een gezamenlijk probleem zijn waar scholen tegen aanlopen. Door onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek dichter bij elkaar te brengen kunnen zij optimaal van elkaars kennis en expertise profiteren. Door de krachten te bundelen hoeft niet elke school het wiel opnieuw uit te vinden en kan systematischer worden gewerkt aan de verbetering van het onderwijs. Scholen en leraren kunnen vanuit hun eigen kennis en ervaring aangeven welke onderzoeksvragen voor hen van belang zijn. Voor onderzoekers ontstaan nieuwe onderzoeksmogelijkheden en wordt de relevantie en gebruikswaarde van wetenschappelijk onderzoek vergroot. Deze aanpak versterkt de betrokkenheid van scholen bij onderwijsinnovatie, en het biedt de mogelijkheid om ervaring op te doen met een vernieuwing alvorens deze kennis breder te verspreiden. Dit verkleint het risico op verspilling van geld en tijd, doordat in korte tijd duidelijk kan worden of met een vernieuwing het gewenst effect bereikt is.

Bundel en coördineer de verdeling van middelen voor onderwijsonderzoek

Om scholen en onderzoekers te verleiden tot samenwerking pleit de raad voor meer coördinatie op de verschillende vormen van onderzoek. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor een regie-orgaan, zoals dat onlangs is voorgesteld in het Nationaal Plan Toekomst Onderwijswetenschap. Dit regie-orgaan zou de middelen voor onderwijsonderzoek moeten bundelen en verdelen. De agenda's van fundamenteel onderzoek, praktijkgericht onderzoek en beleidsonderzoek kunnen dan beter op elkaar worden afgestemd. Ook is het belangrijk dat scholen en docenten een rol krijgen in de programmering en uitvoering van onderwijsonderzoek.

Het advies Ruim baan voor stapsgewijze verbeteringen, de samenvatting, het persbericht en de achtergrondstudie Lukt het, loopt het, leert het? Uitgevoerd door ResearchNed staan dinsdag 8 november 2011 vanaf 16.00 uur op http://www.onderwijsraad.nl/. De Onderwijsraad beantwoordt met het advies de vraag van de Tweede Kamer hoe de bestaande onderwijspraktijk stapsgewijs kan worden verbeterd.