In het project Dingen om te doen voor je 13 wordt, worden (basisschool)leerlingen gestimuleerd om allerlei activiteiten te ondernemen en daarover te vertellen en te schrijven. Die verhalen kunnen dan door de leerkracht gebruikt worden als introductie voor hun lessen. Als een leerling bijvoorbeeld vertelt hoeveel kilometer hij heeft geschaatst, kan de les daarna gaan over hoeveel centimeters er in een meter gaan en hoeveel meters in een kilometer. Vertelt een leerling dat hij met een clubje een eigen geheimtaal heeft ontwikkeld, dan kan de leerkracht in de les daarna ingaan op wat werkwoorden zijn en hoe je die kan herkennen in een zin, enz.

Om het vertellen van die verhalen mogelijk te maken, moet natuurlijk een platform gekozen en ingericht worden. Ikzelf zou daarvoor de voorkeur geven aan een blog omdat je daarin altijd direct kan zien welke verslagen het meest recent gepost zijn. Aanvullend daarop biedt de meeste blogsoftware de mogelijkheid om ook andere selecties te maken, bijv. op onderwerp (activiteit) of op schrijver (leerling). Omdat ik me kan voorstellen dat het opzetten van zo'n blog niet voor iedereen gesneden kost, is, heb ik een voorbeeldblog opgezet.

Keuze blogsoftware

Als blogplatform heb ik in dit geval gekozen voor Wordpress. Bij Wordpress kan je gratis blogs aanmaken. De mogelijkheden om de vormgeving van je (gratis) blog helemaal naar je eigen hand te zetten zijn daar wel beperkter dan bij Blogger (van Google), maar ruimschoots voldoende om mee uit de voeten te kunnen. De reden waarom ik voor Wordpress heb gekozen is dat er daar geen minimumleeftijd is voor het aanmaken van een account. Bij Google/Blogger is dat 16 jaar, dus daarmee is dat platform voor gebruik door leerlingen op de basisschool niet geschikt.

Indeling blog: pagina's en berichten

De belangrijkste inhoud van een blog zijn natuurlijk de blogposts: de berichten die door de schrijver van een blog worden geschreven. Maar soms is het handig om daarnaast nog extra informatie aan te bieden. Bij een blog voor 'Dingen om te doen voor je 13 wordt' is het natuurlijk handig om ergens het overzicht aan te bieden van de activiteiten die de kinderen kunnen ondernemen. Daarvoor kan je een statische pagina aanmaken, met daarin de tabel zoals die ook gepubliceerd is in de wiki van het project.

In het voorbeeldblog staan alle activiteiten genoemd,maar scholen kunnen er natuurlijk voor kiezen om een selectie te maken uit alle activiteiten, bijv. per bouw of per seizoen, of aangepast aan de omgeving van de school (bijv. een school in Katwijk neemt wel activiteiten op die uitgevoerd worden op het strand, en een school in Arnhem neemt die activiteiten niet op, maar wel de activiteiten die gedaan worden in een bos).

Rollen

Als je een blog hebt aangemaakt bij Wordpress, ben je zelf administrator. Wil je dat de leerlingen zelf posts kunnen schrijven voor het blog, dan moeten ze een eigen (gratis) account aanmaken bij Wordpress. Daarna kan je de leerlingen uitnodigen voor het blog. Daarbij geef je aan welke rol ze krijgen. Ik heb ervoor gekozen om de (fictieve) leerlingen in het blog de rol van 'schrijver' te geven. Daarmee kunnen ze zelf hun eigen blogposts schrijven en publiceren, maar kunnen ze niet per ongeluk de posts van hun medeleerlingen verwijderen.

Toegankelijkheid

Door leerlingen een eigen account aan te laten maken en ze als schrijver toe te voegen aan een wordpress-blog, is het mogelijk om per leerling een overzicht te creëren van de door hem geschreven posts. Zo kan je per leerling bijhouden wat hij heeft gedaan en wat hij daarover heeft geschreven.

Door het gebruik van tags, kan je ook een overzicht creëren per activiteit. Dat is handig wanneer leerlingen willen zien of er al eens eerder iemand een bepaalde activiteit heeft uitgevoerd, en zo ja: hoe dat gedaan is.

Leeractiviteiten

Voordat de leerlingen kunnen gaan bloggen, moet er natuurlijk eerst besproken worden wat je wel en wat je niet op een blog publiceert. Noem je je voor- èn je achternaam in je blogpost, of is dat niet zo handig als ook de naam van de school in de blog genoemd wordt? Welke foto's zet je online: alleen foto's van jezelf of ook van anderen? Of moet je dan eerst toestemming vragen aan die anderen? Hoe zouden de leerlingen het vinden als hun foto's overgenomen worden door anderen? Mag je zomaar foto's die anderen op het web hebben gezet in jouw blogpost zetten? Stel met de kinderen een lijst op van afspraken over wat ze wel en niet in de blog zetten en hoe dat gedaan wordt.

Daarnaast is het goed om met de kinderen te bespreken hoe een blogpost wordt opgebouwd (bijv. introductie: wat wil ik doen, verhaal: wat heb ik gedaan, conclusie: wat vond ik ervan), wat de functie is van de titel van een blogpost en of er al dan niet beeldmateriaal bij de blogpost moet worden geplaatst.

Uiteraard moet e.e.a. afgestemd worden op het niveau van de leerlingen en op het type informatie dat kinderen in de blogpost zetten. Met kinderen van de bovenbouw kan besproken worden wat auteursrecht is; voor kinderen van de onderbouw is dat nog erg ingewikkeld. Leerlingen uit de onderbouw kunnen wellicht (met hulp) alleen foto's of een filmpje plaatsen van wat ze hebben gedaan; van kinderen uit de midden- en bovenbouw kan (ook) een korte tekst gevraagd worden.

Natuurlijk is het ook slim om de kinderen tevoren even te laten oefenen met het schrijven van een post. Handig is het om de kinderen elkaar daarbij te laten helpen. Je kan groepjes van leerlingen speciale hulptaken geven: een groepje helpt bij het gebruik van de tekstverwerker, een andere groep helpt als er vragen zijn over spelling, grammatica e.d., en weer een ander groepje helpt bij het zoeken van plaatjes of let op of wat online wordt gezet in overeenstemming is met de privacy-afspraken die gemaakt zijn.

Volgende week zal ik een stappenplan opstellen voor scholen die met 'Dingen om te doen voor je 13 wordt' willen gaan werken. Wat moet je - naast het opzetten van een blogplatform - nog meer doen om met dit project aan de slag te gaan?